Vanaf 1 april 2026 zijn er in België een reeks ingrijpende wijzigingen doorgevoerd in het arbeidsrecht. Ze vloeien voort uit het Arizona-akkoord en een reeks maatregelen die tot doel hebben de Belgische arbeidsmarkt flexibeler, moderner en concurrentiëler te maken.
De vijf wijzigingen hieronder zijn niet marginaal. Ze raken aan overuren, nachtarbeid, deeltijdwerk, je arbeidsreglement en de manier waarop je je team kan organiseren. Als werkgever — en zeker als KMO — moet je weten wat er veranderd is, want de praktische gevolgen zijn direct voelbaar.
1. Vrijwillige overuren
Wat was de situatie?
Tot voor kort konden werknemers op vrijwillige basis tot 180 bijkomende uren per jaar presteren bovenop de normale arbeidstijd. Voor die uren golden specifieke fiscale voordelen, maar het plafond was beperkt.
Wat verandert er?
Vanaf 1 april 2026 wordt het contingent vrijwillige overuren verdubbeld naar 360 uur per jaar. In de horecasector gaat dit zelfs naar 450 uur.
Het grote nieuws zit in de fiscale behandeling: van die 360 uur zijn er 240 volledig vrijgesteld van RSZ-bijdragen én belastingen. Dat betekent dat bruto gelijk is aan netto voor die 240 uren. De werknemer ontvangt het volledige bedrag in handen, zonder sociale inhoudingen of bedrijfsvoorheffing. Pas voor de uren boven de 240 gelden de gewone regels.
In de horeca zijn zelfs 360 van de 450 uren op die manier volledig netto.
Wat verandert er nog meer?
Het schriftelijk akkoord dat de werknemer moet geven om vrijwillige overuren te presteren, geldt voortaan voor één jaar (vroeger zes maanden) en wordt automatisch verlengd tenzij de werknemer het opzegt. Dat vereenvoudigt de administratie aanzienlijk.
Voorwaarden
Vrijwillige overuren zijn voorbehouden voor voltijdse werknemers en voor deeltijdse werknemers die al minstens drie jaar bij dezelfde werkgever werken, mits er een tijdelijke toename van werk is. Er is een overgangsregeling voor deeltijdse werknemers die al vóór 1 april 2026 vrijwillige overuren presteerden.
Praktisch voor jou als werkgever
Dit is een interessante tool om piekmomenten op te vangen zonder meteen nieuwe mensen aan te nemen. Je werknemer verdient meer, netto, en jij hebt een legale en administratief eenvoudige manier om flexibel in te spelen op tijdelijke werkdruk. Zorg wel dat de schriftelijke akkoorden tijdig in orde zijn en correct worden geregistreerd.
2. Nachtarbeid: het verbod verdwijnt
Wat was de situatie?
In België gold al decennialang een principieel verbod op nachtarbeid. Nachtarbeid — gedefinieerd als werk tussen 20u00 en 6u00 — was enkel mogelijk in sectoren of functies waarvoor specifieke uitzonderingen golden: de gezondheidszorg, de bakkerij, e-commerce, en een beperkt aantal andere gevallen. Voor de meeste werkgevers was nachtwerk simpelweg niet toegelaten.
Wat verandert er?
Vanaf 1 april 2026 verdwijnt het algemene verbod. Nachtarbeid wordt wettelijk toegelaten in elke sector, op voorwaarde dat de werkgever de juiste procedure volgt.
Voor de meeste sectoren kan nachtarbeid ingevoerd worden via de gewone procedure voor wijziging van het arbeidsreglement. Dat is een verplichte raadplegingsprocedure via de ondernemingsraad of vakbondsafvaardiging, maar geen onoverkomelijke drempel.
Bijzondere regels voor distributie en e-commerce
Voor de distributiesector en aanverwante sectoren (waaronder e-commerce) gaat de definitie van nachtarbeid voortaan van 23u00 tot 6u00 in plaats van 20u00 tot 6u00. Dat betekent dat prestaties tussen 20u en 23u in deze sectoren niet meer als nachtarbeid worden beschouwd, met directe impact op premies en vergoedingen.
Wat met nachtpremies?
Voor werknemers die starten op of na 1 april 2026 gelden de nachtpremies enkel nog voor prestaties tijdens de nieuwe definitie van nachtarbeid. In de distributiesector en e-commerce betekent dat: enkel voor werk na 23u. Werknemers die al voor die datum in dienst waren, behouden hun bestaande rechten.
Maximale arbeidsduur en minderjarigen
De normale maxima blijven: 9 uur per dag en 40 uur per week. Het verbod op nachtarbeid voor minderjarigen blijft volledig intact.
Praktisch voor jou als werkgever
Als je overweegt nachtarbeid in te voeren, zorg dan voor een correct bijgewerkt arbeidsreglement en de nodige cao’s. Voor nieuwe werknemers in de distributie- of e-commercesector betekent dit ook een andere berekening van de premies. Laat je hier zeker door een HR-specialist begeleiden om fouten te vermijden.
3. Deeltijdwerk: minimum arbeidsduur daalt
Wat was de situatie?
Tot voor kort moest een deeltijdse werknemer in België minstens 1/3 van de voltijdse arbeidsduur werken. Bij een voltijds contract van 38 uur per week betekende dat minstens 12,7 uur per week. Dit was een drempel die werkgevers belette om mensen aan te nemen voor zeer beperkte functies.
Wat verandert er?
De minimale wekelijkse arbeidsduur voor deeltijdse werknemers daalt van 1/3 naar 1/10 van de voltijdse arbeidsduur. Concreet: bij een 38-urenwerkweek mag een deeltijdse werknemer voortaan voor slechts 3,8 uur per week in dienst genomen worden.
Opgelet: sommige bronnen melden dat deze specifieke wijziging pas op 1 juni 2026 in werking treedt. Raadpleeg je sociaal secretariaat voor de actuele datum.
Wat blijft hetzelfde?
De regel dat elke individuele werkperiode minstens 3 uur moet bedragen, blijft van kracht. Je kan iemand dus niet laten werken voor 30 minuten per dag — elke werkbeurt moet minstens 3 uur zijn.
Bestaande deeltijdse contracten worden niet automatisch aangepast. Wil je van de nieuwe mogelijkheden gebruikmaken, dan moet je nieuwe contracten sluiten of bestaande contracten wijzigen.
Praktisch voor jou als werkgever
Dit opent de deur voor veel nieuwe aanwervingsvormen: studenten, gepensioneerden, of mensen die voor slechts een paar uur per week willen bijwerken. Denk aan administratieve ondersteuning, receptietaken, of klantenservice voor een beperkt aantal uur per week. Ideaal voor KMO’s die nood hebben aan schaalbaarheid zonder vaste loonlasten.
4. Arbeidsreglement: minder papierwerk
Wat was de situatie?
Tot voor kort moesten alle voltijdse uurroosters die van toepassing zijn in een onderneming, individueel worden opgenomen in het arbeidsreglement. Voor bedrijven met meerdere uurroosters — denk aan winkels, dienstenbedrijven, bedrijven met wisselende diensten — leidde dit tot een omvangrijk, complex en moeilijk bij te houden document.
Wat verandert er?
Vanaf 1 april 2026 hoeven werkgevers niet meer alle voltijdse uurroosters afzonderlijk in het arbeidsreglement op te nemen. In de plaats kan gekozen worden voor een algemeen kader dat bepaalt:
- op welke dagen van de week arbeid kan worden verricht (bijv. maandag tot vrijdag),
- binnen welke dagelijkse tijdsperiode arbeid kan worden verricht (bijv. van 7u tot 20u).
De individuele uurroosters van werknemers moeten wel binnen dit kader vallen, maar hoeven niet meer allemaal expliciet in het arbeidsreglement beschreven te staan.
Wat geldt voor deeltijdse werknemers?
Voor deeltijdse werknemers met een vast uurrooster volstaat het dat dit uurrooster duidelijk is vastgelegd in het individuele arbeidscontract. Het hoeft niet langer in het arbeidsreglement te worden opgenomen.
Beperkingen
Het algemeen kader moet wel realistisch en gebruikelijk zijn. Je kan geen fictief kader opstellen (“werk mogelijk van maandag tot zondag, van 0u tot 24u”) — de FOD Werkgelegenheid staat erop dat het kader echte en gewone werktijden weerspiegelt.
Praktisch voor jou als werkgever
Dit is een welgekomen administratieve vereenvoudiging. Je arbeidsreglement wordt toegankelijker, makkelijker te beheren en eenvoudiger bij te werken wanneer uurroosters wijzigen. Je hoeft voor elke roosterwijziging niet meer de volledige procedure voor aanpassing van het arbeidsreglement te doorlopen.
5. Vrijwillige overuren deeltijdse werknemers
Wat was de situatie?
Deeltijdse werknemers konden in bepaalde gevallen ook vrijwillige overuren presteren. De regels hieromtrent waren minder strikt dan voor voltijdse werknemers.
Wat verandert er?
Met de nieuwe regeling worden strengere voorwaarden gekoppeld aan vrijwillige overuren voor deeltijdse werknemers. Ze mogen die overuren voortaan enkel presteren als:
- er sprake is van een tijdelijke toename van werk, én
- de werknemer al minstens drie jaar bij dezelfde werkgever werkt in een deeltijdse functie.
Aan beide voorwaarden moet gelijktijdig voldaan zijn.
Overgangsregeling
Er is een overgangsregeling voor werknemers die vóór 1 april 2026 al vrijwillige overuren presteerden op basis van een akkoord dat doorloopt na die datum. Zij vallen niet meteen onder de nieuwe voorwaarden — tot hun akkoord afloopt.
Praktisch voor jou als werkgever
Als je deeltijdse werknemers hebt die je bij piekdrukte extra wil inzetten via vrijwillige overuren, check dan of ze voldoen aan de nieuwe voorwaarden. Is een werknemer nog geen drie jaar in dienst, of is er geen sprake van een tijdelijke werktoename, dan zijn vrijwillige overuren voor hen niet meer mogelijk.
Samenvatting
| Maatregel | Situatie vóór april 2026 | Situatie vanaf april 2026 |
|---|---|---|
| Vrijwillige overuren | Max. 180 uur/jaar | Max. 360 uur/jaar (240 volledig netto) |
| Nachtarbeid | In principe verboden | Toegelaten in alle sectoren via procedure |
| Deeltijdwerk minimum | Min. 1/3 voltijdse arbeidsduur | Min. 1/10 voltijdse arbeidsduur (~3,8u/week) |
| Uurroosters in arbeidsreglement | Alle voltijdse roosters verplicht opnemen | Algemeen kader volstaat |
| Vrijwillige overuren deeltijds | Vrij toegelaten | Enkel bij tijdelijke werktoename + min. 3 jaar dienst |
Wat betekent dit voor jou?
Deze vijf wijzigingen geven werkgevers aanzienlijk meer flexibiliteit in hoe ze hun team organiseren. Tegelijk brengen ze nieuwe administratieve verplichtingen mee: bijgewerkte contracten, aangepaste arbeidsreglementen, nieuwe schriftelijke akkoorden en een correcte opvolging van wie aan welke voorwaarden voldoet.
Voor een KMO-zaakvoerder die al zijn handen vol heeft, is dat geen sinecure.
Bij De Supporters helpen we je om deze wijzigingen correct en efficiënt door te voeren. Van het bijwerken van je arbeidsreglement en contracten tot de dagelijkse HR-opvolging — onze Supporters kennen de regels en zorgen dat jij er geen nacht van wakker hoeft te liggen.
Neem contact met ons op → desupporters.be
Bronnen
- Nieuwe regeling van vrijwillige overuren vanaf 1 april 2026 | FOD Werkgelegenheid
- Uitbreiding vrijwillige overuren tot 360 uren per jaar | Securex
- Nieuwe regels voor nachtarbeid vanaf 1 april 2026 | Acerta
- Nieuwe regels voor nachtarbeid vanaf april 2026 | Liantis
- Meer flexibiliteit door versoepelde regels over uurroosters | Partena Professional
- Arbeidsduur: nieuwe regels rond nachtwerk, overuren, uurroosters en deeltijdse arbeid | SD Worx
- 5 arbeidsrechtelijke nieuwigheden vanaf april/juni 2026 | Securex
- Modernisering van het arbeidsrecht in 2026 | Attentia
